Nagtatanong ka kung bakit mas malaki na ang sweldo mo ngayon kaysa dati? O nagtataka kung bakit mas mahal na ang gasolina at sigarilyo? Ang sagot sa dalawa ay iisang batas — ang TRAIN Law.
ELI5: Ang TRAIN Law ay nag-overhauled ng sistema ng buwis sa Pilipinas. Para sa karamihan ng Pilipino, ang pinakamahalagang bahagi ay ito: kung ang iyong annual gross income ay ₱250,000 o wala pa, zero ang iyong income tax. Para sa kumikita ng higit doon, mas mababa na ang tax rate kumpara sa dati. Pero nagdagdag din ng bagong excise taxes — kaya naman mas mahal na ang gasolina, alak, sigarilyo, at softdrinks.
Real Filipino Scenario
Si Jojo, isang 32-taong-gulang na BPO quality analyst sa Quezon City, ay kumikita ng ₱480,000 bawat taon (₱40,000 bawat buwan). Bago ang TRAIN Law, binabayaran niya ng malaking income tax. Pagkatapos ng TRAIN, ang kanyang taxable income ay mas mababa at ang rate ay mas mababa rin.
Ang kanyang computation (2023 onwards):
- Annual taxable income: ₱480,000
- Exempt: unang ₱250,000 = 0%
- Dagdag na ₱230,000 (sa bracket na ₱250,001–₱400,000): 15% = ₱22,500
- Wait — dapat i-adjust: ₱480,000 ay nasa bracket na ₱400,001–₱800,000
- Tax = ₱22,500 + 20% ng (₱480,000 − ₱400,000) = ₱22,500 + ₱16,000 = ₱38,500 bawat taon
Bago ang TRAIN, ang kanyang tax ay mas mataas pa. Ang TRAIN Law ay nagbigay ng mas maraming take-home pay sa karamihan ng empleyado.
Ang Tax Table ng TRAIN Law
Epektibo Enero 1, 2023 pababa:
| Taxable Income | Tax Rate |
|---|---|
| ₱250,000 at wala pa | 0% (walang tax) |
| ₱250,001 – ₱400,000 | 15% ng labis sa ₱250,000 |
| ₱400,001 – ₱800,000 | ₱22,500 + 20% ng labis sa ₱400,000 |
| ₱800,001 – ₱2,000,000 | ₱102,500 + 25% ng labis sa ₱800,000 |
| ₱2,000,001 – ₱8,000,000 | ₱402,500 + 30% ng labis sa ₱2,000,000 |
| Higit sa ₱8,000,000 | ₱2,202,500 + 35% ng labis sa ₱8,000,000 |
Note: Mula 2018–2022, may kaunting mas mataas na rates. Simula 2023, ito na ang permanent na table.
Espesyal na Exemptions:
- Minimum wage earners — ganap na exempt (Section 24[A][2][a]) kahit magkano ang total compensation, basta minimum wage rate ang basic pay
- Holiday pay, overtime pay, at night differential ng minimum wage earners — exempt din
Ano Pa ang Binago ng TRAIN Law
Para sa mga self-employed at professionals (Section 24[A][2][b]): Kung ang iyong gross sales o gross receipts ay hindi lalampas sa VAT threshold (₱3,000,000), maaari kang pumili ng:
- Regular graduated tax rates (table sa itaas), o
- 8% flat rate ng gross sales/receipts na higit sa ₱250,000, in lieu ng income tax at percentage tax
Ito ay mas simple para sa mga freelancer, consultant, at maliliit na negosyo.
Para sa mga kumpanya: Ang TRAIN Law ay nagbago rin ng corporate income tax — ngunit ito ay mas naalala sa pamamagitan ng kasunod na CREATE Law (RA 11534).
Bagong excise taxes (kaya mas mahal ang ilan):
- Mga sasakyan (mas mataas ang excise tax para sa luxury cars)
- Alak at sigarilyo — mas mataas ang excise
- Petroleum products — bagong excise rates
- Sugar-sweetened beverages — ₱6 per liter (regular) at ₱12 per liter (high-fructose)
What This Means for You
Kung empleyado ka na kumikita ng ₱250,000 o wala pa bawat taon (≈ ₱20,833 bawat buwan), zero ang iyong income tax. Dati, kahit maliit ang kita, may income tax na.
Kung minimum wage earner ka — ganap na tax-exempt ka. Ang iyong employer ay hindi dapat nagde-deduct ng income tax sa iyong suweldo.
Kung nagtatrabaho ka sa BPO o corporate — mas malaki na ang iyong take-home pay kumpara sa bago ang TRAIN, dahil mas mababa ang tax rates.
Ang 13th month pay at bonuses — ang unang ₱90,000 ng 13th month pay at ibang bonuses ay tax-exempt (dati ₱82,000).
What Most Filipinos Get Wrong
"Kahit zero income tax, may ibang bawas pa rin." Tama. Ang income tax at SSS, PhilHealth, at Pag-IBIG contributions ay magkaibang bagay. Kahit zero ang income tax mo, hindi stopped ang SSS/PhilHealth/Pag-IBIG deductions.
"Ang 8% option ay para sa lahat." Hindi. Para lang sa mga self-employed at professionals na ang gross sales/receipts ay hindi lalampas sa VAT threshold. Ang pure compensation earners ay hindi pwedeng gumamit ng 8% option.
"Ang TRAIN ay nagpababa ng lahat ng presyo." Nagpababa ng income tax, pero nagpataas ng excise taxes sa gasolina, alak, sigarilyo, at soft drinks — na may domino effect sa presyo ng maraming produkto at serbisyo.
"Pag-exempt ka sa income tax, hindi ka na kailangang mag-file ng ITR." Depende. Kung empleyado ka at nag-withhold na ang employer ng lahat, maaaring hindi na kailangan. Pero kung may multiple employers, mixed income, o self-employed ka, kailangan pa rin ng ITR filing.
Para sa mga OFW / For OFWs
Ang mga OFW na non-resident citizens ay taxed ONLY on Philippine-sourced income.
Ang inyong kita mula sa trabaho sa ibang bansa — ang inyong sahod na mula sa foreign employer para sa trabaho sa labas ng Pilipinas — ay hindi subject sa Philippine income tax (Section 23[C] ng NIRC, as referenced in Section 24[A][1][b]).
Konkretong ibig sabihin:
- Kung kayo ay OFW sa Riyadh at ang inyong sahod ay nagmumula sa inyong Saudi employer para sa trabaho sa Saudi Arabia — zero Philippine income tax sa kita na iyon
- Kung mayroon kayong investment income sa Pilipinas (interest, dividends, renta) — taxable pa rin ito dito sa Pilipinas
Ang inyong 13th month at bonuses mula sa foreign employment ay hindi rin taxable sa Pilipinas.
Importante para sa mga OFW na may negosyo sa Pilipinas: Kung ikaw ay non-resident citizen at may negosyo sa Pilipinas, ang kita ng negosyo mula sa Pilipinas ay taxable rito. Kumonsulta sa isang CPA o BIR para sa inyong specific na sitwasyon.
Para sa OFW na babalik o nag-retire na sa Pilipinas: Kapag naging resident citizen ka ulit, ang inyong worldwide income ay magiging taxable na sa Pilipinas. Planuhin ito nang maaga.
Paano mag-claim ng tax exemption bilang OFW: Ang inyong OFW status ay kailangang ma-document sa pamamagitan ng POEA/DMW records o Overseas Employment Certificate. Ang BIR ay may mga guidelines sa kung paano i-establish ang non-resident citizen status.
What to Do If You Have Tax Questions
Hakbang 1: Suriin ang inyong payslip. Tingnan kung tama ang withholding tax ng inyong employer base sa TRAIN Law tax table. Kung may tanong, kausapin ang HR o payroll department.
Hakbang 2: Gamitin ang BIR online calculator. Ang Bureau of Internal Revenue (bir.gov.ph) ay may tools para sa tax computation.
Hakbang 3: I-verify ang inyong Certificate of Tax Exemption. Kung minimum wage earner kayo o OFW, maaaring kailangan ng dokumentasyon para maging official ang tax exemption.
Hakbang 4: Mag-file ng Income Tax Return kung kailangan. Ang deadline ay April 15 ng sumunod na taon. Para sa mga employed at ang employer ay nag-withhold na, maaaring hindi na kailangan ng filing — pero i-check ang BIR rules para sa inyong sitwasyon.
Hakbang 5: Kumonsulta sa BIR o CPA. Para sa mga complex na sitwasyon (mixed income, OFW na may Philippine business, etc.), kumonsulta sa BIR office o isang licensed CPA. Ang BIR hotline ay (02) 8538-3200.
Related Laws
- RA 8424 — National Internal Revenue Code — Ang pangunahing tax code ng Pilipinas na binago ng TRAIN
- RA 11534 — CREATE Law — Corporate income tax reforms na kasunod ng TRAIN
- RA 10963 TRAIN — Estate and Donor's Tax — Binago rin ang estate tax sa flat 6%
FAQs
Q: Kung kumikita ako ng ₱20,000 bawat buwan (₱240,000 bawat taon), magbabayad ba ako ng income tax?
A: Sa ilalim ng TRAIN Law (2023 rates), zero ang iyong income tax dahil ang iyong annual taxable income ay wala pa sa ₱250,000 threshold. Pero hindi stopped ang SSS, PhilHealth, at Pag-IBIG contributions.
Q: Ano ang pagkakaiba ng income tax at withholding tax?
A: Ang withholding tax ay ang income tax na ibinabawas ng iyong employer sa bawat sweldo at ipinapadala sa BIR sa iyong ngalan. Ang income tax ay ang actual na buwis na kailangan mong bayaran para sa taon. Ang iyong ITR ay nag-re-reconcile ng dalawa — kung mag-withhold nang mas marami ang employer, may refund ka; kung kulang, magbabayad ka ng additional.
Q: Ang 13th month pay ba ay may income tax?
A: Ang unang ₱90,000 ng iyong 13th month pay at iba pang bonuses ay tax-exempt. Kung ang iyong total bonuses at 13th month pay ay higit sa ₱90,000, ang labis ay isasama sa iyong taxable income.
Sources
- Republic Act No. 10963 — Tax Reform for Acceleration and Inclusion (TRAIN) (Approved December 19, 2017): https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2017/ra_10963_2017.html
- Bureau of Internal Revenue (BIR): https://www.bir.gov.ph
General information only. Not legal advice. For tax-specific questions, consult the Bureau of Internal Revenue (BIR) at (02) 8538-3200 or a licensed CPA. Consult PAO at 1-800-10-PAO-8888 for general legal assistance.